درس ۱۱ · عهد و پیمان

در یکی از جمعه‌های اردیبهشت ۱۳۶۰ همراه شهید رجایی، رئیس‌جمهور وقت، به قم رفتیم. نخست برای زیارت حرم مطهّر حضرت معصومه (س) دم در صحن از اتومبیل پیاده شدیم. تازه داخل شده بودیم که یک‌باره موج جمعیّت، رجایی را از جا کند و برد و ما به دنبال او، نزدیک بود زیر دست و پا بمانیم.

وقتی رجایی به داخل ماشین آمد، عرق‌کرده و خسته بود. به او گفتم: «اگر این وضع ادامه پیدا کند، دست و پای سالم برایتان باقی نخواهد ماند.» همان‌طور که نفس‌نفس می‌زد، گفت:

شهید رجایی فرد بسیار منظّمی بود و برنامه‌هایش به هم نمی‌ریخت. سر ساعت به جلسه می‌آمد. برنامهٔ ورزش، خوراک، مطالعه و خواب او ساعت دقیق و معیّنی داشت. وقتی از پیدایش این خصلت در ایشان سؤال می‌شد، می‌گفت: «من این نظم را از آقای بهشتی یاد گرفتم.»

کوچه خلوت‌تر از همیشه بود. باد سردی می‌وزید. مصطفی چمران مثل هر روز از خانه بیرون آمده بود تا به مدرسه برود. هوا سردتر از روزهای پیش بود اما مصطفی مجبور بود راه خانه تا مدرسه را پیاده برود.

مدّت‌ها بود پول‌هایش را برای خرید یک جفت دستکش جمع می‌کرد. امروز فکر می‌کرد بتواند دستکش بخرد. از کوچه گذشت و وارد خیابان شد. ناگهان صدایی شنید؛ صدای آرام و ضعیف پیرمردی که به درخت کهن‌سالی تکیه داده بود و کمک می‌خواست. دست‌هایش در هوای سرد پاییزی سرخ شده بود.

مصطفی ناراحت شد. دستش را در جیب کرد و صدای به هم خوردن سکّه‌ها را شنید. کمی مکث کرد. انگار کسی می‌گفت: «خودت بیشتر به این پول نیاز داری.» مصطفی به خودش گفت: «اگر من به این پیرمرد کمک نکنم، خدا هم به من کمک نخواهد کرد.» سکّه‌ها را در دست پیرمرد گذاشت و بی‌آنکه چیزی بگوید به طرف مدرسه راه افتاد.

باد سرد پاییزی هم‌چنان می‌وزید اما مصطفی دیگر سردش نبود. او خوشحال بود و همین احساس او را گرم می‌کرد.