درس ۱۳ · أسوهٔ نیکو

رسول اکرم (ص) با فرزندان خود به مهر و عطوفت رفتار می‌کرد و می‌فرمود: «فرزندان پاره‌های جگر انسانند.» گاه وقتی به سجده می‌رفت، حسن (ع) و حسین (ع) بر گردن و پشتش می‌نشستند و او چندان در سجده می‌ماند تا آنان پایین بیایند و گاهی به آرامی آنان را پایین می‌آورد و از سجده برمی‌خاست و هر دو را در برمی‌گرفت و بر صورتشان بوسه می‌زد.

رسول اکرم (ص) با خدمتکارانش نیز رأفت و عطوفت داشت. انس بن مالک می‌گفت: «در مدّت ده سال که شبانه‌روز در خدمت و در خانه‌اش بودم، یک‌بار تندخویی و سخن درشت از او ندیدم و نشنیدم.»

در میان جمع، گشاده‌رو بود و در تنهایی، سیمایی محزون و متفکّر داشت. هرگز بر روی کسی خیره نگاه نمی‌کرد و بیشتر اوقات چشم‌هایش را به زمین می‌دوخت. در سلام کردن به همه، حتی به کودکان، پیش‌دستی می‌کرد. هرگاه به مجلسی وارد می‌شد، نزدیک‌ترین جای خالی را اختیار می‌کرد.

از بیماران عیادت می‌کرد. سخن همنشین خود را نمی‌بُرید. بیش از حدّ لزوم سخن نمی‌گفت و اجازه نمی‌داد کسی جز در مقام دادخواهی، در حضور او از دیگری بد بگوید یا دشنام دهد.

هیچ‌گاه زبانش را به دشنام نمی‌آلود. بدرفتاری با شخص خود را می‌بخشید ولی دربارهٔ کسانی که به حریم قانون تجاوز می‌کردند، گذشت و مدارا نداشت.

در زندگی از تجمّل دوری می‌جست. در کارهای منزل به خانواده‌اش کمک می‌نمود و چون بانگ اذان را می‌شنید، به نماز می‌رفت.

نابینایی در شب، چراغ به دست و سبوی بر دوش، بر راهی می‌رفت.

یکی او را گفت: «تو که چیزی نمی‌بینی، چراغ به چه کارت می‌آید؟»

گفت: «چراغ از بهر کوردلان تاریک‌اندیش است تا به من تنه نزنند و سبوی مرا نشکنند.»