فصل شکفتن · بیانات رهبر معظم انقلاب · شعرخوانی: توفیق ادب
صفحه ۳۲ کتاب · شروع درس
نسل آیندهساز
صورت رسمی کتاب:
فیلترشکن خود را خاموش کنید. بسته به سرعت اینترنت شما فایل صوتی دیر یا زود پخش میشود. پنجرهای جدا از سایت رسمی رشد باز میشود.
جوان و نوجوان، چشمهٔ جوشان نیرو و استعداد است. جوان یعنی آینده. جوان خوب برای یک کشور، یعنی آیندهٔ خوب. جوانان و نوجوانان ما اهل فکر کردن، دریافتن و تحلیل کردن هستند. این هم امتیاز دیگری است.
همهٔ آنچه در تحلیلهای دشمنان این ملت و این کشور به عنوان نقطهٔ مرکزی مشاهده میشود، این است که این نسل جوان و پرشور و آیندهساز را از راههای مختلف برای ساختن ایران آباد و آزاد و مؤمن و پاکیزهٔ آینده، ناتوان کنند. اما به رغم تلاشهای دشمنان، واقعیت، عکس این است.
صفحه ۳۳ کتاب · ادامه
ادامهٔ نسل آیندهساز
من به هیچوجه قبول نمیکنم حرفها و تحلیلهای کسانی را که گاهی در برخی از مطبوعات یا رسانهها از انحراف نسل جوان سخن میگویند؛ اینطور نیست. اگر گاهی اشتباه و خطایی از جوان سر بزند، با توجّه به دل پاک و نورانی جوان، این اشتباه کاملاً قابل جبران است. اینها چرا صلاح و پاکدامنی و پارسایی و صداقت جوانان را نمیبینند؟ چرا شور و شعور جوانان را نمیبینند؟
متخصّصان و دانشمندان جهانی مجبور شدهاند اعتراف کنند که جوانان با پشتوانهٔ ایمان و همّت و غیرت، توانستهاند استعداد جوشان و پنهان خود را آشکار کنند.
وقتی جوانهای ما خرمشهر را بازپس گرفته بودند… دنیا باور نمیکرد جوانان ما، بسیجیان ما و ارتش ما بتوانند خرمشهر را با آن همه استحکاماتی که دشمن درست کرده بود، پس بگیرند.
جامعهٔ ما بحمدالله از میلیونها جوان دختر و پسر برخوردار است. این مایهٔ افتخار برای ملت است… آینده با حرف ساخته نمیشود؛ با کار هوشمندانه و مؤمنانه ساخته میشود؛ باید کار کنید، آن هم کار هوشمندانه و برخوردار از پشتوانهٔ ایمان.
به شما جوانان… میگویم: عزیزان من، کار کنید… ایمان و پاکدامنیتان را حفظ کنید. درستان را خوب بخوانید و جوانیتان را قدر بدانید… شما امروز در سالهای طلایی عمر خود قرار دارید.
از بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار با دانشآموزان
صفحه ۳۴ · خودارزیابی + دانش زبانی
خودارزیابی
بعد از ۲ اشتباه راهنمای غیرمستقیم باز میشود.
۱. امتیازات نوجوان و جوان خوب از دیدگاه رهبر معظم انقلاب چیست؟
در متن به فکر کردن، دریافتن، تحلیل، دل پاک، شور و شعور، ایمان اشاره شده.
۲. منظور از «آینده با حرف ساخته نمیشود» چیست؟
جملهٔ بعد در متن را بخوان: با چه چیزی ساخته میشود؟
۳. ویژگیهای برجستهٔ جوان امروز ایرانی را چه میدانید؟
دانش زبانی · فعل
کتاب میگوید: مثالهایی مثل «آمد» و «میگویم» معنی کامل دارند چون فعل دارند.
اما «همهٔ دانشآموزان با دیدن این منظره در کلاس درس» معنی کامل ندارد چون فعل ندارد. فعل بخش اصلی معنای جمله و انتقالدهندهٔ پیام است؛ مهمترین بخش هر جمله.
تمرین ۱ · کدامها فعل دارند؟
بپرس: آیا این بخش بهتنهایی کاری را بیان میکند یا پیام کامل میرساند؟
تمرین ۲ · فعل جمله را مشخص کن
«جوانان با پشتوانهٔ ایمان استعداد خود را آشکار کردند.»
صفحه ۳۵ · زبان و ادبیات · گفتوگو · نوشتاری
دانش زبانی · زبان و ادبیات
زبان: بیان مقصود بهصورت ساده ادبیات: همان مقصود را زیباتر و تأثیرگذارتر گفتن
مثال کتاب:
جوان با استعداد است. ← زبان
جوان چشمهٔ جوشان نیرو و استعداد است. ← ادبیات
کدام جمله ادبیتر است؟
جملهای که تشبیه یا تصویر زیباتر دارد، ادبیتر است.
گفتوگو
۱. شکفتن گل و دورهٔ نوجوانی را مقایسه کنید.
۲. شعری دربارهٔ نوجوانی بیاورید و در کلاس بخوانید.
فعالیتهای نوشتاری
۱. گزینهٔ صحیح (همآوا)
الف) اینها چرا …… و پاکدامنی جوانان را نمیبینند؟
ب) برخورداری از میلیونها جوان …… افتخار ملت است.
یکی یعنی «درستی و نیکی» · دیگری یعنی «سبب و علت افتخار».
۲. برای هر واژه یک همخانواده بنویس.
صفحه ۳۶ · شعرخوانی
توفیق ادب · مولوی
صورت رسمی شعرخوانی:
فیلترشکن خود را خاموش کنید. بسته به سرعت اینترنت شما فایل صوتی دیر یا زود پخش میشود.
ای خدا ای فضل تو حاجتروا
با تو یاد هیچکس نبود روا
قطرهٔ دانش که بخشیدی ز پیش
متصل گردان به دریاهای خویش
صد هزاران دام و دانهست ای خدا
ما چو مرغان حریص بینوا
گر هزاران دام باشد هر قدم
چون تو با مایی، نباشد هیچ غم
از خدا جوییم توفیق ادب
بیادب محروم شد از لطف رب
بیادب تنها نه خود را داشت بد
بلکه آتش در همه آفاق زد
مثنوی معنوی · مولوی
معنی ساده:
خدایا، بخشش تو نیازها را برآورده میکند. جز تو کسی سزاوار یاد نیست.
همان ذرهٔ دانشی که به ما دادی را به دریای علم خودت وصل کن.
دنیا پر از دام و دانه است و ما مثل پرندههای حریص و بیچیزیم.
حتی اگر در هر قدم هزار دام باشد، وقتی تو با مایی غمی نیست.
از خدا ادب میخواهیم؛ بیادب از لطف خدا محروم میشود.
بیادبی فقط به خود آدم ضرر نمیزند، بلکه آتش به همه جا میزند.
سؤال از شعر
۱. «توفیق ادب» یعنی چه؟
در بیت: از خدا جوییم توفیق ادب — بیادب چه میشود؟