درس ۱۸ · قدیمی‌ترین سکونتگاه‌های ایران

فصل ۹ · میراث فرهنگی · مطالعات اجتماعی هفتم
صفحه ۱۰۹ کتاب · موزه ملی · دوره‌های تاریخ

موزه ملی · تاریخ ایران

موزه ملی ایران بزرگ‌ترین، مهم‌ترین و قدیمی‌ترین موزه کشور است. دو ساختمان دارد:
• آثار ایران باستان
• آثار دورهٔ اسلامی
مجسمه‌ها، ظروف، ابزار و وسایل — راهنمایان توضیح می‌دهند. می‌توان مجازی هم بازدید کرد.
مورخان تاریخ ایران را به دو دوره تقسیم کرده‌اند؛ چون ورود اسلام مهم‌ترین رویداد تاریخی کشور است:
🏛️ایران باستان
(پیش از اسلام)
🕌ایران دوره
اسلامی
موزه ملی ایران چند بخش اصلی دارد؟
صفحه ۱۱۰ کتاب · غارنشینی

زندگی انسان‌های اولیه

هزاران سال پیش انسان‌ها از وسایل بسیار ساده استفاده می‌کردند. از طریق گردآوری خوراک و شکار زندگی می‌کردند و از جایی به جای دیگر می‌رفتند. برای محافظت، درون غارها به سر می‌بردند.
ابزارها از سنگ، چوب و استخوان بود. یادگارهایی از آن دوران روی دیوارهٔ غارها و کوه‌ها باقی مانده (سنگ‌نگاره). مثال: غار هوتر (بهشهر) · نقاشی‌های غار دوشه (لرستان)
📘 توضیح تکمیلی
باستان‌شناسان با مطالعهٔ ابزارها، استخوان‌ها و نقاشی‌های غار می‌فهمند انسان‌های قدیم چگونه زندگی می‌کردند.
انسان‌های اولیه چگونه زندگی می‌کردند؟
صفحه ۱۱۱ کتاب · کشاورزی و روستا

از شکار تا یکجانشینی

پس از دوران شکار، انسان‌ها کشاورزی را یاد گرفتند و حیوانات را اهلی کردند. در کنار رودخانه‌ها خانه‌های دائمی ساختند.
کشاورزی موجب شد انسان‌ها یکجانشین شوند و اولین روستاها در کنار رودهای پرآب و چشمه‌ها پدید آمدند.
با رونق کشاورزی، غذا به اندازهٔ کافی تولید و ذخیره می‌شد. دیگر همه مجبور به کار کشاورزی نبودند؛ عده‌ای در کارهای دیگر مهارت پیدا کردند (تخصص).
چه چیزی باعث یکجانشینی شد؟
صفحه ۱۱۲ کتاب · تمدن‌های کهن

تمدن جیرفت · ایلام · چغازنبیل

تمدن جیرفت (کرمان · هلیل‌رود)

  • یکی از کهن‌ترین تمدن‌ها
  • وسایل و ظروف سنگی و مفرغی با نقش جانوران
  • زیگورات · کتیبه‌های آجری (احتمالاً از قدیمی‌ترین خط‌های دنیا)

تمدن ایلام · معبد چغازنبیل (شوش)

  • آثار زیاد در شوش (خوزستان)
  • بزرگ‌ترین اثر معماری باقی‌مانده: معبد چغازنبیل (زیگورات)
  • با میلیون‌ها خشت و هزاران آجر ساخته شده
  • ایلامی‌ها خدایان متعددی می‌پرستیدند
حدود ۸۰ سال پیش مهندسان از هواپیما تپه‌ای را دیدند؛ باستان‌شناسان خاک را کنار زدند و خرابه‌های معبد را پیدا کردند.
بزرگ‌ترین اثر معماری تمدن ایلام کدام است؟
صفحه ۱۱۳ کتاب · جمع‌بندی

پیام درس

ایران جایگاه تمدن‌های کهن بوده است. از غارنشینی و شکار تا کشاورزی و روستا، سپس تمدن‌هایی مانند جیرفت و ایلام. موزه ملی آثار این گذشته را نگه می‌دارد.
یک سکونتگاه یا تمدن کهن ایران که یاد گرفتی نام ببر:
پیام اصلی درس ۱۸؟
📌 پیام درس
انسان‌های اولیه از غار و شکار به کشاورزی و روستا رسیدند؛ تمدن‌های کهن ایران (جیرفت، ایلام) نشان می‌دهد سرزمین ما از دیرباز جایگاه تمدن بوده است.