فصل ۱ · حقوق و مسئولیتهای ما · مطالعات اجتماعی هفتم
صفحه ۲ کتاب · درس ۱ · من حق دارم
مقام انسان و تعریف حق
همه ما مخلوق خداوند هستیم. خداوند انسان را عزیز و محترم و گرانقدر آفریده است.
📖 قرآن کریم — سوره اسراء، آیه ۷۰
«ما فرزندان آدم را بسیار گرامی داشتیم… و آنها را بر بسیاری مخلوقات دیگر برتری بخشیدیم.»
خداوند با آفرینش انسان، حقوقی به او اعطا کرده است. منظور از حق: چیزهایی است که یک انسان به دلیل مقام انسانیاش، شایستگی داشتن آنها را دارد.
انسانها از ابتدای خلقت و تولد دارای حقوق طبیعی میشوند.
❤️حق حیات (مهمترین)
☀️نعمتهای الهی
💼کار و تلاش
👨👩👧👦ازدواج و خانواده
📚یادگیری
🕊️آزادی
همه انسانها حق حیات (زندگی) دارند که مهمترین حق آنهاست.
آنها حق دارند از نعمتهای الهی برخوردار شوند، کار کنند، ازدواج کنند، یاد بگیرند و راه زندگی را انتخاب کنند.
انسانها حق دارند آزاد باشند؛ یعنی برده و بندهٔ انسانهای دیگر نباشند — چون خداوند آنها را آزاد آفریده است.
✏️ فعالیت ۱ و ۲
۱. چند مورد از نعمتهای الهی و حق برخورداری از آنها را نام ببرید.
۲. آیا همه انسانها صرفنظر از قوم، نژاد، زبان، اعتقادات، ثروت و فقر دارای حقوق طبیعی هستند؟ چرا؟
هیچکس نمیتواند به تنهایی زندگی کند. ما از ابتدای تولد با خانواده ارتباط داریم، به مدرسه میرویم، ازدواج میکنیم و در محله و کشور با دیگران زندگی میکنیم. بنابراین در روابطمان از حقوقی برخوردار میشویم. همچنین هر فردی تبعه یک کشور است و بر اساس قوانین آن کشور حقوقی دارد.
صفحه ۳ کتاب · حقوق در خانه و خانواده
در خانه و خانواده
🪪 نام و شناسنامه
هر فرد حق دارد نام و نامخانوادگی و شناسنامه داشته باشد.
شناسنامه نشان میدهد فرزند چه کسی هستم و به کدام کشور تعلق دارم.
من ایرانیام و کشورم را دوست دارم.
💕 محبت و توجه پدر و مادر
فرزندان همواره از محبت و توجه پدر و مادر برخوردارند.
وقتی بیمار میشوم امکانات درمان فراهم میشود.
اعضای خانواده به حرفهایم گوش میدهند و کمک میکنند.
🎓 تحصیل و شکوفایی استعداد
همه حق دارند باسواد شوند و تحصیل کنند و استعدادهای خود را شکوفا کنند.
پدر و مادر آداب و مهارتهای زندگی را میآموزند و مرا به مدرسه میفرستند.
کدام یک از حقوق خانه است؟
شناسنامه چه چیزی را نشان میدهد؟
صفحه ۴ کتاب · حقوق در خانه (ادامه) و مدرسه
غذا، لباس، مسکن + حقوق در مدرسه
🏠 غذا، لباس و مسکن مناسب
همه افراد حق دارند غذا، لباس و مسکن مناسب داشته باشند.
خانواده وسایل زندگی را فراهم میکند تا خوب رشد کنم.
هر کس تا حد توان مالیاش باید به فکر دیگران هم باشد.
🍎غذا
👕لباس
🏠مسکن
در مدرسه
🚫 عدم تمسخر و صدمه
هیچکس حق ندارد دیگری را مسخره کند یا به او صدمه بزند.
از نظر اسلام، مسخره کردن و تهدید و ناسزا گفتن گناهی بزرگ است.
⚖️ برابری توجه (بدون تبعیض)
هر دانشآموز حق دارد به اندازهٔ سایر دانشآموزان مورد توجه باشد.
💬 بیان نظر مؤدبانه
هر دانشآموز حق دارد نظرش را دربارهٔ مشکلات درسی یا روشهای آموزشی، مؤدبانه و محترمانه بیان کند.
🚫 ممنوعیت تنبیه بدنی
هیچکس نباید در مدرسه مورد تنبیه بدنی قرار گیرد.
مسئولان و معلمان با همه با اخلاق نیکو، مهربانی و عدالت رفتار میکنند.
از نظر اسلام مسخره کردن دیگران؟
تنبیه بدنی در مدرسه؟
صفحه ۵ کتاب · حقوق در محیط زندگی و کشور
در محیط زندگی و کشور
🌳 محیط سالم
هر فرد حق دارد در محیطی سالم، تمیز و پاک زندگی کند.
🏛️ اموال عمومی
ما مسئولیم مراقب اموال عمومی باشیم.
🏡 آرامش همسایگی
هر فرد حق دارد در محیط همسایگی آرامی زندگی کند.
هیچکس حق ندارد به واسطهٔ زندگی در خانهٔ خود، به آرامش دیگران لطمه بزند.
🏥 خدمات پزشکی و بهداشتی
هر فرد حق دارد از خدمات مناسب پزشکی و بهداشتی استفاده کند.
هیچ کشوری حق ندارد مردم کشورهای دیگر را از سلامت و خدمات درمانی محروم کند.
🗣️ تذکر صحیح
همه حق دارند اگر کسی کار اشتباه یا خطرناکی انجام داد، با روشی صحیح به او تذکر دهند.
🚓 امنیت
همه حق دارند در کوچه و خیابان امنیت داشته باشند.
در کشور ما مؤسساتی با همکاری مردم برای بهداشت، آموزش و امنیت تلاش میکنند.
✏️ فعالیت ۴ — آیا غیر از موارد بالا، در محیطهای زندگی حقوق دیگری هم وجود دارد؟
یک حق دیگر که در محله یا کشور میشناسی بنویس:
کدام جمله درست است؟
📌 پیام درس ۱
ما بهخاطر مقام انسانیمان حقوقی داریم (حقوق طبیعی از تولد).
در خانه، مدرسه و کشور نیز حقوقی داریم.
دیگران هم بر ما حق دارند — در درس بعد میآموزیم که همراه هر حق، مسئولیت هم هست.