درس ۲۲ · اوضاع اقتصادی ایران باستان

فصل ۱۰ · ایران باستان · مطالعات اجتماعی هفتم
صفحه ۱۴۲ کتاب · کشاورزی و دامپروری

کشاورزی؛ مهم‌ترین پیشه

یکی از ویژگی‌های تمدن‌ها اقتصاد پررونق است. مردم سخت‌کوش ایران از منابع محیطی به خوبی بهره می‌گرفتند؛ اگرچه بیشتر منافع به شاهان و اطرافیان می‌رسید.
برخی پژوهشگران معتقدند فلات ایران از نخستین سرزمین‌هایی بوده که کشاورزی و پرورش دام در آن آغاز شده و دانش کشت از ایران به جاهای دیگر رفته است.
کشاورزی مهم‌ترین وسیلهٔ معیشت بود. در اوستا و کتیبه‌ها عباراتی دربارهٔ ارزش کار کشاورز آمده. حکومت نیز کشاورزی را تشویق می‌کرد؛ یونانی‌ها از تلاش شاهان پارس برای تشویق کشاورزی حسرت می‌خوردند.
گندم و جو مهم‌ترین محصول بودند. کشت پنبه رواج داشت و پارچه‌های پنبه‌ای از صادرات مهم برخی ایالات بود. کشاورزان علاوه بر زراعت به دامپروری هم می‌پرداختند.
مهم‌ترین پیشه در ایران باستان چه بود؟
صفحه ۱۴۳ کتاب · صنعت

صنعت در ایران باستان

با آنکه کشاورزی مهم‌ترین فعالیت بود، در بسیاری از مناطق صنعت نیز گسترش یافت.
🧵پارچه
پنبه ابریشم پشم
🏺سفال
کوزه خمره
🪙فلزکاری
نقره برنز
تهیه پارچه‌های لطیف از پنبه، ابریشم و پشم · شال · ابزارهای فلزی و ظروف (قاشق نقره، تابه برنزی، کوزه و خمره).
کدام صنعت در ایران باستان گسترش داشت؟
صفحه ۱۴۴ کتاب · تجارت · جادهٔ ابریشم

تجارت زمینی و دریایی

به فرمان داریوش اول جادهٔ شاهی ساخته شد؛ امنیت راه‌ها برقرار و کاروانسراها در فاصله‌های معین بنا شدند → تجارت رونق گرفت.
در دوره‌های بعد راه‌ها توسعه یافت؛ جادهٔ ابریشم مسیر مهم تجارت بین شرق و غرب بود.
ایران صادرکنندهٔ سنگ‌های قیمتی، پارچه، قالی و محصولات کشاورزی بود. به سبب مهارت در دریانوردی، تجارت دریایی هم داشتند؛ در دورهٔ ساسانی بنادر خلیج فارس لنگرگاه کشتی‌ها بودند.
✏️ چرا ساسانیان مانع ارتباط مستقیم چین و هند با روم می‌شدند؟ رفت‌وآمد بازرگانان غیر از کالا چه پیامدهایی داشت؟
جادهٔ شاهی به فرمان چه کسی ساخته شد؟
صفحه ۱۴۵ کتاب · ضرب سکه

پول و سکه

تا قبل از سکه، معمولاً مازاد محصولات را با کالاهای دیگر مبادله می‌کردند (تهاتری).
در زمان هخامنشیان به فرمان داریوش اول برای اولین بار سکهٔ زرین به نام دریک (یا زریک) ضرب شد. با ضرب سکه تجارت رونق بیشتری پیدا کرد؛ بازرگانان می‌توانستند کالا بخرند و گران‌تر بفروشند.
سکه‌های زرین فقط به فرمان و به نام پادشاهان ضرب می‌شد. حاکمان محلی فقط با اجازهٔ شاه می‌توانستند سکهٔ سیمین (نقره) یا مسین ضرب کنند.
اولین سکهٔ زرین هخامنشی چه نام داشت؟
صفحه ۱۴۶ کتاب · پوشاک · جمع‌بندی

پوشاک · پیام درس

مردان و زنان ایران باستان به پوشش بدن اهمیت می‌دادند و از برهنگی اجتناب می‌کردند. ایرانیان از نخستین کسانی بودند که شلوار را طراحی و پوشیدند.
مردان: شلوار · بالاپوش آستین‌دار · کلاه نمدی. زنان: شلوار · پیراهن بلند · سربند. لباس ایرانی مورد توجه بزرگان روم و یونان بود و از طرح آن تقلید می‌کردند.
پیام اصلی درس ۲۲؟
📌 پیام درس و فصل ۱۰
اقتصاد ایران باستان بر کشاورزی، صنعت، تجارت (جادهٔ شاهی و ابریشم) و سکه استوار بود؛ هرچند منافع بیشتر به شاهان می‌رسید.