فصل ۵ · محیط زندگی خود را بشناسیم · مطالعات اجتماعی هفتم
صفحه ۵۰ کتاب · ایران، خانه ما
ایران عزیز ما
ایران دارای فرهنگ و تمدن چند هزار ساله و بسیار عمیق و ارزشمند است.
منابع طبیعی و انسانهای هوشیار و پرتوان فراوان دارد.
علت طمع برخی کشورهای استعمارگر نیز همین منابع و استعدادها و مقاومت مردم در برابر زورگویی است.
کشور ما یکی از کشورهای نسبتاً وسیع جهان است و حدود ۱٬۶۴۸٬۱۹۵ کیلومتر مربع وسعت دارد.
پس از انقلاب اسلامی و با وجود تهاجم دشمنان، حتی یک مترمربع از آن به دست بیگانگان نیفتاده است.
جمعیت ایران (سال ۱۴۰۴) نزدیک به ۸۷ میلیون نفر بوده است.
بیشتر مردم در شهرها زندگی میکنند؛ تعدادی در روستاها و عدهٔ کمی زندگی عشایری دارند.
📘 توضیح تکمیلی
زندگی عشایری یعنی کوچ با دام برای یافتن چراگاه مناسب. عشایر بخشی از هویت فرهنگی ایراناند.
وسعت تقریبی ایران چقدر است؟
صفحه ۵۰–۵۱ · تقسیمات کشوری
استان · شهرستان · شهر و روستا
برای ادارهٔ بهتر کشور، آن را به بخشهایی تقسیم کردهاند که به هر یک استان میگویند.
استان به وسیلهٔ استانداری اداره میشود.
هر استان به چند شهرستان تقسیم میشود.
در هر شهرستان تعدادی شهر و روستا وجود دارد.
🇮🇷کشور
📍استان
🏘️شهرستان
🏙️شهر / روستا
✏️ شهر یا روستای تو جزء کدام شهرستان و استان است؟
استان و شهرستان خودت را بنویس:
ترتیب درست تقسیمات کشوری؟
صفحه ۵۳ کتاب · اشکال زمین در ایران
نواحی مرتفع و بلند
همه جای ایران از نظر پستی و بلندی یکسان نیست.
بخشهایی مرتفع و بلند و بخشهایی پست و هموار هستند.
🏔️ کوههای مهم
کوههای آذربایجان در شمال غربی — قلههای آتشفشانی
رشتهکوه البرز در شمال — مانند دیواری دریای خزر را از داخل کشور جدا میکند
رشتهکوه زاگرس در غرب و جنوب غرب
در کوهپایهها (زمینهایی بین کوه و دشت) علفزارهایی برای چراگاه وجود دارد.
رشتهکوه البرز کجا قرار دارد و چه نقشی دارد؟
صفحه ۵۴ کتاب · دشت و جلگه
نواحی پست و هموار
بخشهایی از ایران دشت و جلگه هستند.
جلگهها معمولاً از آبرفت رودها در کنار دریا یا دریاچه تشکیل میشوند و برای کشاورزی مناسباند.
در ایران دشتها و کویرهایی نیز وجود دارد (مثل دشت کویر و دشت لوت).
📘 توضیح تکمیلی
جلگه زمین هموار و حاصلخیز کنار رود یا دریا است. دشت گستردهتر و گاهی خشکتر است. ایران هم جلگه (مثل خوزستان) و هم دشت و کویر دارد.
جلگه چگونه تشکیل میشود؟
صفحه ۵۵ کتاب · همسایگان و موقعیت
ایران در جهان
ایران در جنوب غربی آسیا قرار دارد و با کشورهای همسایه مرز خشکی و آبی دارد.
🌊دریای خزر (شمال)
🌊خلیج فارس و دریای عمان (جنوب)
همسایگان خشکی (از جمله): ترکیه، عراق، افغانستان، پاکستان، ترکمنستان، آذربایجان، ارمنستان…
(تعداد و نام دقیق را روی نقشه کتاب ببین.)
موقعیت ایران از نظر ارتباطی و منابع، اهمیت استراتژیک دارد.
دریای خزر در کدام سمت ایران است؟
صفحه ۵۶ کتاب · واژهها و به کار ببندیم
واژهها · به کار ببندیم
اطلس
مجموعهای از نقشهها در یک کتاب
زندگی عشایری
کوچ با دام برای یافتن چراگاه مناسب
پروانهٔ ساختمان
مجوزی از شهرداری برای ساخت بنا طبق اصول و مقررات (خانههای دارای مجوز معمولاً در برابر زلزله مقاومترند)
📌 به کار ببندیم
۱. دربارهٔ محل زندگیات گزارش بنویس (ویژگی طبیعی و انسانی + نقشه/عکس).
۲. مدل رشتهکوه البرز (دامنهٔ مرطوب و خشک) بساز.
۳. از پایگاه استانداری استان خود اطلاعات بگیر.
پیام اصلی درس ۱۰؟
📌 جمعبندی فصل ۵
درس ۹: محل زندگیمان را بشناسیم
درس ۱۰: ایران خانهٔ ماست — وسیع، پرجمعیت، با ناهمواریهای متنوع و تمدن کهن