فصل ۵ · محیط زندگی خود را بشناسیم · مطالعات اجتماعی هفتم
صفحه ۴۴ کتاب · درس ۹
من کجا زندگی میکنم؟
هر یک از ما در یکی از شهرها یا روستاهای ایران زندگی میکنیم.
محیط زندگی ما دارای ویژگیهای طبیعی و انسانی است.
چه خوب است مکانی را که در آن زندگی میکنیم بشناسیم تا بتوانیم در حفاظت و آبادانی آن بکوشیم.
✏️ فعالیت ۱ — متن مهدیه (سمنان) و سامان (روستا) را بخوان و مقایسه کن.
🏙️ مهدیه · سمنان
مرکز استان · کوه البرز در شمال · دشت کویر در جنوب · کمبود بارندگی · جمعیت حدود ۱۲۶۰۰۰ · شهر دانشگاهی · معادن · صنایع سیمان و گچ
🏡 سامان · روستا
زندگی روستایی · وابستگی بیشتر به کشاورزی و دام · جمعیت کمتر · امکانات متفاوت با شهر
محیط زندگی چه ویژگیهایی دارد؟
محل زندگی خودت را در ۲ جمله توصیف کن:
صفحه ۴۵ کتاب · پرسشهای جغرافیایی
چگونه مکان را بشناسیم؟
برای شناخت یک مکان میتوانیم پرسشهای جغرافیایی طرح کنیم:
📍کجا؟
🌡️چگونه؟
👥چه کسانی؟
🔄چرا؟
➡️چه اثری؟
مثال: کجا واقع شده؟ آبوهوا چگونه است؟ مردم چه کارهایی میکنند؟ چرا اینجا شهر شده؟ چه اثری بر زندگی دارد؟
📘 توضیح تکمیلی
جغرافیدانان معمولاً از پنج پرسش اصلی استفاده میکنند: مکان (کجا) · ویژگیها (چگونه) · انسانها (چه کسانی) · علت (چرا) · پیامد (چه اثری). با همین پرسشها میتوانی محل زندگیات را بهتر بشناسی.
یک پرسش جغرافیایی دربارهٔ محل زندگیات بنویس:
کدام پرسش دربارهٔ «علت» است؟
صفحه ۴۶ کتاب · وسایل شناخت محیط
چه وسایلی به شناخت محیط کمک میکنند؟
🗺️نقشه
🛰️تصویر ماهوارهای
🌍کره جغرافیایی
📚کتاب و فرهنگنامه
💻رایانه و اینترنت
🗺️ نقشه
نمایش کوچکشدهٔ سطح زمین روی صفحه؛ موقعیت مکانها، راهها و عوارض طبیعی را نشان میدهد.
🛰️ تصویر ماهوارهای
عکس واقعی از بالا؛ برای دیدن وضعیت فعلی منطقه مفید است.
🌍 کرهٔ جغرافیایی
نمونهٔ کوچک کرهٔ زمین؛ شکل واقعی قارهها و اقیانوسها را نشان میدهد.
📚 کتاب · اینترنت
اطلاعات متنی، تصویر، نقشه و فیلم دربارهٔ مکانها و مردم.
کدام وسیله شکل واقعی زمین را نشان میدهد؟
صفحه ۴۷–۴۸ کتاب · ادارهٔ شهر
شهرها چگونه اداره میشوند؟
شهرها توسط شهرداری اداره میشوند.
شهردار و کارکنان شهرداری خدمات زیادی انجام میدهند.
نمونه خدمات شهرداری
جمعآوری و دفع زباله · نظافت معابر
ایجاد و نگهداری فضای سبز و پارک
صدور مجوز ساختوساز و نظارت بر آن
توسعه و نظارت بر حملونقل عمومی (تاکسی، اتوبوس، مترو)
احداث و تعمیر راه، پل، تونل
خانهٔ سلامت و فرهنگسرا
ترویج دینداری و فضیلتهای اخلاقی در فضای شهر
شهرداری بخشی از درآمد را از مردم (مثل عوارض نوسازی) و بخشی را از بودجهٔ عمومی میگیرد.
کدام کار از وظایف شهرداری است؟
صفحه ۴۸–۵۲ کتاب · ادارهٔ روستا
روستاها چگونه اداره میشوند؟
روستاها توسط شورای اسلامی روستا و دهیار اداره میشوند.
افراد با تجربه و مورد اعتماد با رأی مردم برای شورا انتخاب میشوند.
شورا برای آبادانی روستا تصمیم میگیرد: جلب مشارکت مردم · شناسایی نیازها (مدرسه، پل، مسجد، قنات…) · تلاش برای رفع آنها.
✏️ فعالیت — از خانواده دربارهٔ قبض عوارض نوسازی بپرس. مردم چگونه میتوانند مسئولان شهر/روستا را یاری دهند؟
روستا را چه کسانی اداره میکنند؟
یک راه مشارکت مردم در آبادانی محل:
صفحه ۴۹ کتاب · جمعبندی درس ۹
مرور درس
محل زندگیمان را با پرسشهای جغرافیایی و وسایلی مثل نقشه، کره، تصویر ماهوارهای، کتاب و اینترنت میشناسیم.
شهر با شهرداری و روستا با شورای روستا و دهیار اداره میشود.
مردم با مشارکت میتوانند به آبادانی کمک کنند.
پیام اصلی درس ۹؟
📌 پیام درس
جایی را که در آن زندگی میکنیم بشناسیم تا بهتر از آن مراقبت و آبادش کنیم.